Tiraka
Administrazioan euskara erabiltzeko

Imanol Minerren hitzak dira, berrian jasoak. Ingurukoak eta ni neu hitzokin bat gatozenez gero, hona ekarri dut elkarrizketaren parte bat.

Argazkiaren lekuan, Lantalan, EMUNen blogetik ekarri dugu Asisko Urmenetaren marrazki dagoeneko mitikoa.

Horratx elkarrizketa. Merezi du.

Ba ote dute euskaldunek gutxiengo izatearen kontzientzia?

Gutxiengo izatea ez da arazo nagusia. Arazoa da ez garela antolatzen gizartean leku bat egiteko. Zain gaude, konponbideak nondik etorriko zaizkigun. Soluzioak ez dira kanpotik etorriko. Horretaz jabetu direnek egin behar dute antolatu. Autoantolaketa da giltzarria.

Feministek, homosexualek eta bestek erabili ohi dute empowerment, edo jabetzea, kontzeptu hori. Zuk euskarara ekarri duzu. Nolatan?

Hori egiaztatze batetik dator: euskaldunak bigarren mailako herritarrak gara. Euskaldun gisa nortasun krisi bat dugu, eta ikusten dut autoestimua ezin beherago dugula. Portaera aztertuta, ondorioztatzen da euskalduna otzana dela. Normalki, isildu egiten gara, elebakarrari alfonbra gorria jartzeraino: barkamena eskatzen dugu, erraztasun guztiak ematen dizkiogu, gazteleraz bestea eroso senti dadin. Justu, erreproduzitu nahi ez dugun portaera erreproduzitzen ari gara. Hori gertatu da oso jazarpen egoera gogorrak ezagutu dituzten beste giza talde batzuetan. Oso ibilbide luzea egin du feminismoak, esate baterako, eta arrazarengatik diskriminatu dituztenek, gay eta lesbianek eta transexualek... Giza talde haiek bide bat egin dute, beren egoeraz jabetu eta horri buelta emateko. Mugimenduak antolatu dituzte, eta horien presio eta lanketak eragin du administrazioak ere aintzat hartzea, politika publikoak martxan jartzea... Euskaldunok ukazioa bizi dugu maila guztietan. Horrek parean jartzen gaitu beltzekin, emakumeekin, gay eta lesbianekin....

Azken finean, zuriak eta mendebaldarrak dira euskaldunak. Ez ote dituzte buru berean kolonizatua eta kolonizatzailea, bi-biak?

Biak daude hor; eskizofrenia gisako batean bizi gara. Esperientzia hori guztia digeritu behar da, arrazionalizatu, jabetu. Nik esaten dut armairutik bi aldiz atera nintzela: sexu identitateari dagokionez, gay gisa, eta gero hiztun gisa, kultur identitateari dagokionean. Konturatu nintzen abertzalea baino lehen gauza asko nintzela, tartean euskalduna, eta askoz gauza gehiago nituela beste euskaldun batekin partekatzeko. Nazionalista ez omen direnekiko desadostasunak non datoz? Lurraldearen antolaketa politiko-administratiboan. Noski, herrialde indoeuroparrek identitatea horren gainean eraikitzen dute. Guk, ez derrigor. Tradizioak erakusten digu hizkuntza praktikaren gainean eraikitzen dugula identitatea...

Hitz beste bloga elikatzen du txukun eta langile, Andu Lertxundik egunero-egunero, berriaren edizio digitalaren barnean..

Gaurkoan Tiraka taldearen ekimen bat aipatu du bertan, eta horrekin nahikoa, eguna alaitu digu.

Horratx :

Baliagarritasuna

...

Xosé Luis Méndez Ferrín idazlea elkarrizketatu dute Tempos novos hilabetekarian… ideia bat dakart hona, elkarrizketagileak ere titularretara eraman duena:

“Gailegoaren etsaiek berebiziko interesa dute hizkuntza ez dadin baliagarria izan.”

Auzia geurera ekarriz: ezein koloretako hemengo klase politiko, sozial, ekonomiko eta kulturalaren praxia egunerokoak euskara baztertzen du bere jardunetik. Ez du euskararen baliagarritasunean sinesten, erreminta izateko aukera ukatzen dio praxiak, mezuaren efikazia eta oihartzuna lehenesten ditu prentsa-aurre, parlamentuko jardun eta debate sozialetan. Ez da, tamalez, diskurtso gainditua, errealitateak ez du diskurtsoa zaharkitu. Adibide xume bat: irakurri berri dugu Lakuan 292 sinadura bildu dituztela Jaurlaritzan euskaraz ere jardutearen alde.  

Jakin dakizuenez, udazken aldera sinadurak biltzeari ekin genion Jaurlaritzako langileen artean, administrazio honetan euskaraz lan egitea bultzatzeko. Behar bada, honezkero zuetariko asko zuen buruari galdetzen hasiak izango zarete: “eta… zer egin behar ote dute sinadura haiekin?” Bada, bakoitzari berea, hori da legea.  

Urtarrilean ekimen honen sustatzaileok batzar bat izan genuen sinadura bilketa nola joan den eztabaidatzeko, eta batik bat, hemendik aurrera elkarrekin egin beharreko urratsak nola kudeatu behar ditugun hausnartzeko.  

Ezer baino lehen, jakin ezazue berrehun eta laurogeita hamabi (292) sinadura batzea lortu dugula, eta beste inork sinatu nahi badu garaiz dabilela oraindik. Ez da batere kopuru makala, ez horixe!    

Gure arteko batzarrari hasiera emateko euskarak egun Jaurlaritzan duen lekuari buruzko gogoeta bati ekin genion, gero azken urteotan izandako bilakaerari gainbegiratu bat emateko eta, azkenik, etorkizunari begira ditugun erronkak finkatzeko.  Gogoetari dagokionez, labur-labur, ideia batzuk.