Kategoria Euskara

Euskara21: sentipen gaziak

garruze 04/03/2009 @ 12:51

Aurreko post batean adierazten nizuenez, Euskara21 txostenak sentipen gazi-gozoak utzi dizkit. Egindako ahaleginari meritua kendu nahi izan gabe, hona hemen zeintzuk izan diren horrenbeste gustatu ez zaizkidan alderdiak:

1.- Boluntarismoaren inguruko analisia. Deigarria egin zait nola lantzen den boluntarismoaren gaia. Txostenak 42. orrialdean hizkuntza politika ez neutral bat aldarrikatu ondoren (ideia horrekin bat nator), boluntarismoa betiko alboratu behar dela esaten du. Txostenaren beste pasarte batzuetan ere ideia bera errepikatzen da.

Nire ustez, ordea, baztertu beharreko boluntarismo hori zein den ez dago behar bezala zehaztuta, eta ez da ondo zehazten non dagoen euskarekiko konpromisoarekiko muga. Gaur egun euskarak aurrera egin badu jende askoren "boluntarismoari" (konpromisoa deituko nioke nik) esker izan da hein handi batean, eta oraindik ere jende askoren konpromiso sendoa (eta askotan beste eremuetan egiten ohi dena baino handiagoa) beharko da aurrerantzean ere.

Ados egon ninteke esango balu boluntarismoari (euskararekiko konpromisoari) neurria hartu beharko litzaiokeela eta denon ahaleginak bideratu eta koordinatua beharko liratekeela; baina "betiko alboratu" behar dela esateak ez da guztiz zuzena. Konpromiso aktiborik gabe ez baikinateke egongo gauden tokian eta ezin izango genuke aurrerantzean ere aurrera egin. Ahalegin izugarri horrek aitorpen instituzionala beharko luke.

Txostenean erantzukizuna eta konpromisoa, balore gisa, berariaz landu beharreko kontzeptuak beharko lukete izan, eta horien aldeko diskurtsoa falta dela uste dut.

Erantzunak ikusi/idatzi (4)

ANXO (es) QUINTANA, GALIZAN

burunda 24/02/2009 @ 11:30

Aldiz, ANCHA ES CASTILLA, Euskal Herrian.

Anxo Quintanak ez du legarrik ahoan ez konplexurik beste inon. Kolonialistek eta kolonizatuek galizerari egiten dioten erasoez hitz egiten duenean ez da izkutatzen. Argi eta garbi mintzo da aukera ematen dioten guztietan. Público egunkarian, adibidez:

"Quien dice que en Galicia se persigue al español es un marciano"

El problema lingüístico en Galicia no es más que una mera invención de aquellos acostumbrados a una situación diglósica en la que el Castellano estaba por encima del Gallego. Lo que ocurre ahora es que se han puesto medios para la normalización del Gallego y eso no gusta en ciertos sectores. El colectivo Galicia-Bilingüe lleva la hipocresía en su nombre... más bien debería ser Galicia-Diglósica...

Gurean ere, egurra eman eta eman ari zaizkugu, lotsagabe, Basapiztitarrak, Lopeztarrak eta Dieztarrak, nor baino nor lotsabakoago.

Baina Galizan ez bezala, gure ordezkari politikariek ihes egiten diote euskara (euskaldunak) aurrez aurre defendatzeari, duintasunez eta konplexurik gabe. Batek edo bestek legea bete beharra aipatu eta kitto.

Beldurrez edo ardura barik dihardute gure ordezkari gehienek hizkuntza kontutan. Arerioek igarri eta eraso. Egunero.

Euskara21: Sentipen gazi-gozoak

garruze 12/02/2009 @ 15:55

Euskara21 txostena birritan osorik irakurri ondoren, sentipen gazi-gozoak utzi dizkidala aitortu behar dut.

Egia da, Martinek aurreko post batean adierazten zuenez, HPSari aitortu behar zaiola ahalegin polita egin duela eztabaida hau bultzatzerakoan, izan ere, ez da batere erraza horren moduko eztabaida egituratu eta zabala egitea, are gutxiago euskararen gaian.

Polita izateaz gain, gainera, horrelako ekimenak Euskal Herrian behar beharrezkoa ikusten ditut, askotan iruditzen baitzait gure artean aldeak egon arren, hainbat kontutan ditugun ezberdintasunak inkomunikazioaren ondorio direla. Eta antza ez gara bakarrak, izan ere, Demokrazia eta kulturaniztasunaren gaietan aditu direnek esaten baitute XXI. mendeko erronka nagusia izango dela horrelako gaiak behar bezala kudeatzen ikastea.

Eztabaida egituratu eta zabalak tresna oso egokiak direla uste dut euskararen kudeaketan bikaintasuna lortzeko bidean. Testuari berari helduta, onartu behar dut txostenaren lehen irakuraldian sentipen gozoa izan nuela, izan ere, behingoz, txosten batean bilduta aurkitu nituen euskararen gaian aspaldian handik eta hemendik entzuten ziren Pernandoren egiak. Ez denak agian, baina bai garrantzitsuenak.

Euskararen metafisika (Roberto Manjon, euskara teknikaria, Berrian)

tiraka 04/02/2009 @ 15:27

"Edertasuna, Ontasuna, Maitasuna..., Platonentzat errealitatea ideiak, hitz handiak ziren, ez aurrean ikusten zuena. Platonek ez zion munduari begiratu nahi, ihesa nahiago. Antzekoa da euskal erakunde publikoetako agintariei eta euskaltzale askori gertatzen zaiena: nahiago dute idealismo zaharraren bidetik ibiltzea euskararen benetako egoerari behatzea baino. Nola gelditu euskararen galbidea eta kontrako norabidera ekarri? Antza denez, neoplatonismoz, gaur egungo fetitxe edo ideia handiak baliatuz: Integrazioa, Adostasuna, Guztien Eskubideak, Aniztasuna, Demokrazia, eta noski, Erakargarritasuna, merkatua, merkatu kulturalean euskarazko produktu erakargarriak ezinbestekoak direnez.

Erantzunak ikusi/idatzi (6)

Korredakzio: itzulpenaz haratago

garruze 04/02/2009 @ 12:07

Urtarrilaren 27 eta 28an euskara teknikarientzako jardunaldi batzuk antolatu ditu HPSek 'erabilera-planak herri-administrazioetan goiburu'.

Oskar Aranari eta niri korredakzioaren inguruko esperientzia bat aurkeztea eskatu zitzaigun eta ikusita gure hitzaldiak azkena behar zuela izan eta Eusko Jaurlaritzan korredakzioaren gaia oraindik ere jorratzen baino ez garela hasi, hitzaldi formal bat baino, bideo bat aurkeztea pentsatu genuen. Hain zuzen, Lehendakariordetzan, IVAPen laguntzaz, euskarazko testuak lantzeko martxan dugun lankidetza esperientzia baten berri emateko.

Bideo hura HABEk landu zuen eta saio honetan parte hartzen dugun talde osoa gustura geratu ginen emaitzarekin, izan ere, guk adierazi nahi genituen ideiak ondo jaso zirela uste dugu:

a) Bideoak Eusko Jaurlaritzan hainbat zuzendaritzan dagoen errealitate soziolinguistikoa azaltzen du: langile batzuek beste batzuek baino gaitasun handiago dute, eta hala ere horrek ez du eragotzi euskaraz lan egiten hasteak.

b) Arduradun politikarien konplizitateak duen garrantzia horrelako saioek aurrera egiteko.

c)Gaur egun lege-testuak ez dira korredaktatzen, euskarazko testua gaztelaniazko itzulpena izaten ohi da, salbuespenak salbuespen.

d) Teknikari euskaldun askok ez dute/dugu behar besteko ziurtasuna euskaraz bakarrik lan egiteko, batez ere, gai korapilatsu eta konplexuetan.

e) Gai-teknikari eta euskara-teknikarien arteko elkarlanari esker, gaztelaniazko zein euskarazko testuaren kalitatea hobeto bermatzea lortzen da.

f) Elkarlan horri esker gai-teknikari euskaldunak euskaraz lanean hasteko prestakuntza jasotzen du.

g) Prestakuntza horren barruan daude euskaraz lan egiteko sortu diren hainbat baliabide tekniko eta linguistiko ezagutzea, gai-teknikariak bere orain arteko prestakuntzan ez baitu horien berririk jaso.

Hala ere, pena txiki batekin gelditu nintzen, ez baitakit behar bezala azaldu ote genuen zergatik aipatzen zen korredakzioa gure hitzaldiaren izenburuan. Post honen bitartez hutsune hori betetzen saiatuko naiz.

Erantzunak ikusi/idatzi (4)

UEMA

martinrezola 26/01/2009 @ 13:45

Norbaitek azal dezake, ganoraz, zergatik utzi duen EAJk UEMA? Nik ez dut ezer ulertzen…

HP 21 txostenari beste ekarpen bat

garruze 05/01/2009 @ 16:40

Eusebiok eta Martinek aurreko post betean XXI. Mende Hasierako Hizkuntza Politikaren Oinarrien txostenari buruzko inguruko eztabaidaren berri eman zuten Tirakan. Orduan Ludgeer Mess-ek egindako ekarpenaz aritu ziren ezbaian, luze aritu ere. Nik, oraingoan ordea, beste ekarpen bat dakarkizuet: Tomas Uribetxebarriarena, hain zuzen ere. Oso ekarpen zorrotza da oro har, baina nik ekarpen horretatik bi dira nabarmenduko nituzkeen ideiak:

Esan ezazu euskaraz BAI!

garruze 11/12/2008 @ 16:00

Bere 10 urteak ospatzeko Kontseiluak dei bat luzatu digu euskaltzaleoi larunbatean BECera joateko. 10 urte hauetan Kontseiluak bilegile-lana bete izan du euskalgintzan eta hari esker gaur egun beste batzuek, hark proposatutakoaren ildotik, hainbat lan-ildo eta ekimen jarri ahal izan dituzte/ditugu martxan. Besteak beste, gaur herri-administrazioetan (Jaurlaritza barne) eta eremu sozio-ekonomikoko zenbait eragileen esparrutan erabilera planak pixkanaka martxan jartzen ari badira ,Kontseiluari esker izan da hein handi batean, beste eragile batzuen ahalegina eta lana ahaztu gabe.

Duela 10 urte, beste askok bezala, Bai Euskarari Akordioa sinatu nuen eta Akordio horretatik ondoen gogoratzen dudan hitza "konpromisoarena" da. Ezin egokiago iruditu zitzaidan orduan ideia hori eta gaur egun ere horretan nabil, izan ere, euskararen alde euskaltzaleok hartzen ditugun konpromisoak dira euskara biziberritzeko tresnarik eraginkorrenak.

JAURLARITZAKO ERABILERA PLANAK

garruze 09/12/2008 @ 09:51

Gure Saileko (Lehendakariordetza) euskara teknikariak deituta, badira hilabete batzuk Euskararen Erabilera Planaren kudeaketarako batzordean parte hartzen ari naizela, eta esan behar dut, orain arteko iritzia oso positiboa dela.Batzorde horren lehenengo zeregina ekintza-plana onartzea izan da. Azpimarragarria da zein jarrera irekia izan duten bai gure saileko teknikariek eta bai HPSeko teknikariak, izan ere, pazientzia ederraz entzun dituzte teknikariok ditugun kezkak eta baita negarrak ere. Gure Saileko Ekintza planean, gainera, guk egindako proposamen ugari sartu dituzte.Hurrengo urratsa, azterketa komunikatzailea izan da. Gure zuzendaritza lehentasunezko atalen artean dagoenez, Saileko eta HPSeko euskara-teknikariarekin elkartu eta gure eguneroko zereginetatik zeintzuetan hasiko ginen euskara erabiltzen galdetu ziguten. Elkarrizketara joan aurretik Zuzendaritzan bertan gure konpromisoa zer nolakoa izango zen adostu genuen eta jarrera bateratua eraman genuen denok banakako elkarrizketetara.

Gure konpromisoa hauxe izango da: gure zuzendaritzak kudeatzen duen EAEko eskumeneko datu-basearen informazioa bi hizkuntza ofizialetan eskaintzea, eta lantzen dugun txosten bakoitzean bere edukiaren laburpena edo ondorioak euskaraz plazaratzea. Gure arteko harremanei dagokienez, euskara normaltasunez erabiltzea, bakoitzak ahal duen heinean.

Orain arteko guztia oso positiboa izan bada ere, badira hainbat gauza kezka sorrarazten didatenak. Batzuk baino ez ditut aipatuko hemen: