Zure Bloga kudeatu

Sortu zure Bloga orain!

Tiraka
Administrazioan euskara erabiltzeko

Artxiboa: Urria 2009

28/10/2009 GMT 1

Euskadi profunda, lehendakari superficial baten aburuz

martinrezola @ 09:22

Kirmen Uribe zoriontzeko Lehendakariak idatzitako artikulu hura irakurri nuenean, zur eta lur geratu nintzen Uribe “en la Euskadi profunda” jaioa dela esan zuenean. Ez zitzaidan batere egokia iruditu eta halako egoezin batekin geratu nintzen. Atzoko El País-eko edizioan, Anjel Lertxundik azaldu zizkidan tripako minen arrazoiak. Eskerrik asko, Anjel.

 


"(…) Baina gure kasuak badu besterik ere: Euskadi profunda esaten denean, hizkuntza ere tartean dago. Euskara da, aldez edo moldez, lurralde bat Euskadi profundan kokatzeko ezaugarri ezinbestekoa: Goierri ETAkideen bihitegi izan zenetik gaurdaino, Euskadi profunda erabili izan denean, euskara paketean joan da. Areago: Euskadi profunda deitzen zaien lurralde horiek gehienetan ekonomikoki aurreratuak baitira, susmoa dut izendapen horrek bilduko lituzkeen ezaugarriak abertzaletasunaren (ideologiaren) eta euskararen (inkulturaren) eremuetan bilatu beharko nituzkeela nagusiki.Nork bere mundu-irudia du, baina horrek ez du deus legitimatzen: euskal hiztunok ere badugu geurea, baina nire lana ez da nire talaiatik ikus nezakeen beste balizko Euskadi sakon bat deskribatzen hastea, hango lurraldeak izendatzea, gaitzestea, zanga zangago egitea. Hitzen eta espresioen erabilera zuzen batetik abiatuta eraikitzen da lurraldeen eta hizkuntzen arteko harmonia. Eta oker ez banago, horixe du lehendakari batek egiteko nagusi."

 

27/10/2009 GMT 1

21 ikusteko jaio gara!

burunda @ 11:59

Rafael Bengoa, Osasun sailburuaEusko Legebiltzarreko atzoko saioan, PSE, PP eta UPyD alderdiek mozioa adostu zuten, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailari eskatuz Osakidetzako lanpostuetan euskarari ematen zaion balorazioa gainontzeko merituetara berdintzeko.

Talde horien iritziz, gehiegizkoa omen da euskarari ematen zaion balorazioa eta "diskriminaziorik egon ez dadin" behar diren neurriak hartzeko eskatu zioten Rafael Bengoa Osasun sailburuari.

Argi dago aipatutako hiru alderdi horientzat euskara, alemaniera edo esku-lanak maila beretsuko gaiak direla. Ondo ei dator euskaraz jakitea, baina diskriminazioa omen da beste "meritu" batzuk baino gehiago baloratzea.

Alderdi horientzat, praktikan euskaldunok ez dugu euskaraz hartuak izateko eskubiderik, edota agian, Osakidetza euskararen ghetto bihur ez dadin neurriak hartzen ari dira, duela gutxi EAJrekin batera onartutako XXI. Mendeko Itun Berrian agindu (mehatxu?) egin zuten bezala.

Hau omen da datorkigun hizkuntza politika: lanpostu publikoetan "el euskera en libertad", alemaniera, ingelesa edo doktoradutzak bezala. Nahi duenarentzat. Eta euskarazko zerbitzua jaso nahi duena, izorra dadila... ¡A jugar! Hiruzpalau belaunaldi barru hitz egingo dugu eta orduan ere, kontuz!

Oso jokabide ez-nazionalista eta moderno-askoa.

Hori bai, "el castellano por c...". Ez-nazionalisten Espainian gaudenez guztiok daukagu espainieraz mintzatzeko betebeharra, baita basko nazionalistok ere.

Ederra ziria.

Atrebentzia edo ameskeria ez bada, izugarri gustatuko litzaidake euskaltzale ez-nazionalisten iritzia ezagutzea. Blog hau berau iritzi guztietara zabalik dago. Argi apurrik egingo ote digute?

22/10/2009 GMT 1

Euskaldundu, erredios!

egorospe @ 14:32

Gaur jakin dugu EAEko Auzitegi Nagusiak hamar urtean 800 funtzionario euskalduntzeko asmoa duela; hau da: 3tik 1. Uste dut euskalduntze hori euskaraz jakitean edo euskara ikastean oinarritzen dela. Beste era batera esanda: administrazioak ezarrita dituen hizkuntza profilen bat lortzean. Ez dakit zenbat duen euskaldun bihurtzetik horrek. Haserrea eragin du. Arin baten atera da Jaurlaritza esanaz Gobernuak dekretua aterako duela Administrazioa guztiz euskalduntzeko. Enegarrengo dekretua, bestalde. 

 

 

 Justiziako Administrazioak baino lehen EAEko administrazio orokorrak ere jorratu du bide hori. Emaitza: ehunka profil lortuta, baita goi mailakoenak ere ( 3 eta 4). Erabilera erreala, benetakoa?: oso eskasa. Eta nik neure buruari: zergatik matraka hori Auzitegiak hartutako erabakiarekin? Zertarako behar dugu Justizia euskalduntzea? Ez irririk egin, eta oldoztu. Zein de helburua?

Nik ez dut dudarik: ikaragarri aurrera egingo genuke, ez denek euskaraz ikasiz, baizik eta 10etik 3k erabiliz, nahiz gainerako zazpiek berba bat ere ez jakin euskaraz. Aaaaaamigo, hitz horiek latzak eta potoloak dituk! Hemen kontua denak euskarazko klaseetara bidaltzea omen da, euren titulutxoak atera eta oposizio, lehiaketa eta lekualdaketetan aurkeztu. Itxurakeria. Hipokresia ere bai, behar bada? Gutxirekin konformatzen gara.  

Irakurri gehiago »

20/10/2009 GMT 1

Sozialista galegoak, eredu

marytwo @ 14:50

Non eman behar da izena, Euskadiko Partido Socialista Galegon apuntatzeko?

Imajinatzen, Espainiako "euskal ministroak" euskararen benetako normalizazioaren aldeko manifestazio batean?

Badute hemengo sozialistek non ikasi, bai horixe.

 (PS: Eeepa!!!, Kieto parau, Burunda! Igarri diat erantzuna berehalakoan. Bai jauna, sozialistek bakarrik ez, Euskadiko abertzale askok ere lotsatuta beharko luke bideoa ikusita.)

19/10/2009 GMT 1

Hurren urratsa

egorospe @ 15:07

Urratsak eman, marjinalitateari bizkarra eman eta prestigioa irabazi. 30 urte inguru igaro dira euskara euskal administrazioan halan holan txertatu zenetik. Nahikoa denbora geldiune sakon batera, eta hausnarketari ekiteko. Nori dagokio zeregin hori? Ofiziokooi edo gure arloetan ardurak dituztenei? Nik ez dut dudarik egiten: guri. Kargu politikoek eta arduradunek izan dute sobera denbora eta aukera orain arte. Asko edo gutxi, ondo edo txarto jardun duten, nork bere iritzia izango du.

  Hutsunerik nabarmenena, nire ustez, geurea izan da. Eta da, oraindik orain. Pentsatu izan dugu -eta hala dihardute askotxok- gure aje eta gabezien irtenbideak besteen –goikoen- esku zeudela. Inozentzia –are, zabarkeria- deituko nioke nik horri. Errua inoren lepoan beti. Norbere adurak arintzeko modurik infantilena.

Gure lehenaz, orainaz eta geroaz erdaldunak ari dira ebazten. Horren adibiderik argiena Administrazio Orokorreko analisi funtzionalena da. Erdaldun hutsek landu dituzte analisiok, baita euskal esparrukoak ere, alegia, itzultzaileei, normalizatzaileei eta gainerako euskal teknikariei dagozkienak. Eta hala, arrotzok atera duten ondoriorik agerienetarikoa izan da gu denok antzekoak garela, “de la cosa”koak, nahiz Martini izendapen horrek cosa nostra gogoratzen dion, euskara baino gehiago.

Guk gehiegi erreparatzen diogu geure zilborrari, norberenari (pertsonalari) edo geure txokokoari. Kafeko kontakatiluez edo noizean behingo hitz-aspertuez gain, inoiz gutxitan hartzen dugu afera hau bere osotasunean. Marjinalak gara –hala deritzot nik-, hortik ateratzea gure eginkizunik behinena. Geure esku baino ez dago. Horrek, kexez eta erreibidinkazioez gain, beste zerbait ere eskatzen digu gutariko bakoitzari: inplikazioa eta ekarpenak. Horra hor alderik pisuena. 

Egoeraren diagnosi zehatza egin beharko genuke. Arlo bakoitzaren (itzultzaile, normalizatzaile, euskara teknikari, teknikari euskaldunak, …) hausnarketa eta azterketa zehatza eskatzen du horrek; eskatzen duen moduan arlo/profesio bakoitzak hartu behar duela ekimena, inoren zain geratu gabe. Hurrengo urratsa euskara lan-tresna duten arlo/profesioen arteko topaketak beharko luke izan. Eta amaitzeko, hortik ateratzen diren ondorioekin nola jokatau erabaki.

Irakurri gehiago »

08/10/2009 GMT 1

Denok gara marjinalak

egorospe @ 14:18

 Oso umetatik dakit boteretsuek euren indarra menpekoak sakabanatzeko erabiltzen dutela. Hori omen da modurik egokiena indar erlazioari (goi/behe) betiko eran eusteko. Nago ni euskararen arloan ere horrelako zeozer bizi ote dugun. Ezein gogoetaren aurretik, zera argitu behar da: euskara hizkuntza marjinala gure herrian, eta berdin euskararekin lan egiten dutenak ere (itzultzaile, normalizatzaile, euskara teknikari,..). Hortaz, gu denok menpekoak gara, eta goikoak trikimailu guztiak erabiliko ditu bakoitza geure aldetik eta mokoka ibil gaitezen. Azalduko naiz.

Ni itzultzailea naiz. Euskara dut lan-tresna; eta nire eginkizuna da EAEko administrazioak sortzen dituen testuak –denak gaztelaniaz- euskaraz jartzea. Dena ondo, ezta!? Ala ez? Administrazioak testuak euskaraz ere jarriz garbitzen du bere aurpegia, nahiz eta denok dakigun testu euskaratuon balioa, praktikan, hutsaren parekoa dela, alegia, jatorrizkoaren eta itzulpenaren artean denok hartzen dugula lehenengoa. Zer gara gu? Prestigio gutxiko profesio bateko langileak. Normalean eragozpen eta traba baino egiten ez duten profesionalak, euskaraz jarri behar horrek ernegatu egiten baititu agintariak.

Badira beste batzuk normalizatzaileak direnak. Horiek ere euskara lan-tresna dute. Izango da lanbide hori nik baino hobeto ezagutzen duenik. Bai horixe!! Laburbilduta esan daiteke euren zeregina honakoa dela:  Administrazioan euskararen erabilera normala izan dadila, alegia, euskaraz dakienak euskaraz egin dezala eta, bere burua kapaz ikusten badu, testuak euskaraz sor ditzala. Zerekin egiten dute topo, ordea? Funtzionariorik gehienen helburu behinena hizkuntza perfila lortzea izan dela (eta dela), eta hortik aurrera hor konpon Maria AntonAgintariek eurek ere ez dute arazorik gura euskararekin. Zer dira orduan? Eragozpen, traba eta arazo.

Gero badira euskararen teknikariak. Egia esan, ez dakit zertaz ari diren, ez eta normalitzaileei buruz esandakoa euskara teknikariei buruz esan behar nuen ere. Dakidana da –eta horretan ez dut zalantzarik- besteen gainean adierazitakoa, eurei buruz ere adieraz daitekeela.

 Eta guk guztiok, batzuek eta besteek, zer egiten dugu? Gogoratu al dizuet kantarena. “zenbat gera, lau, bat, (….) zer egiten degu, (….) elkar hil”. 2009an, eskarmentuagatik ez bada ere, lezio hori ondo ikasita beharko genuke. Baina ez. Ba beno, has gaitezen berriro. Ea, lehenengo irakaspena: denok gara marjinalak, baita arlo hauek kudeatzeko ardura duten zuzendariorde, zuzendari, sailburuorde eta sailburua ere. Eta hortik aurrerakoak, hurrengokoetan.

Irakurri gehiago »

300etik gora mintzalagun Gasteizen

tiraka @ 08:18

Hirurehun pertsonatik gora aritu ziren iaz, Gasteizen, Mintzalaguna programan, berrogeita hamar taldetan banatuta.

Parte hartzaileek oso ontzat jo dute esperientzia, jasotako iritzien arabera.

Mintzalaguna Egitasmoak aisialdian euskara praktikatzeko eta praktikatzen laguntzeko aukerak eskaini nahi dizkio euskal hiztun orori. Horretarako, hainbat jarduera proposatzen dira, taldeka, dinamizatzaile baten koordinaziopean.

Izena emateko epea urriaren 15etik 31ra bitartean izango da. Edozein euskaltegi edota gizarte etxetan egin daiteke. Urte osorako matrikula, 10 euro. 

Xehetasun gehiago, Gasteizko udalaren webgunean. 

06/10/2009 GMT 1

José Luis Barbería El País-en: gezurra, disparatea eta manipulazioa

martinrezola @ 07:05

Topiko eta gezurretan oinarritutako kazetaritzaren deseredua, harrijasotzailearen ikutu etnikoa eta guzti.

Artikulu osoa hemen.

 Eta hemen pasarte batzuk:

“El Gobierno ha ejercido una fuerte presión sobre la identidad a través de los centros educativos y de los medios de comunicación públicos. La hipervaloración del euskera y la mistificación de la historia han permitido imponer de manera más o menos sutil una visión informativa de la identidad reducida a lo vasco y valorada de una forma superior a lo español”, sostiene el catedrático de Psicología Clínica Enrique Echeburúa. Con el agravante añadido de que ETA no ha dejado de aplicar su llama a esa presión identitaria desde el inicio del proceso autonómico. Según Echeburúa, el respaldo de ETA a los postulados nacionalistas ha impedido a muchos resistirse a esa presión identitaria por temor a ser tildados de malos vascos o de enemigos del pueblo. 

Aunque los logros de la construcción autonómica han eclipsado durante mucho tiempo el coste humano y profesional de esas políticas, los sacrificados a la causa se resisten a desaparecer. La sobrevaloración del euskera, erigido en el elemento vital de la identidad vasca, ha llevado a la aplicación de medidas discriminatorias en los puestos de trabajo público, particularmente en el ámbito de la enseñanza y la sanidad. A lo largo de estos años, miles de profesionales han tenido que abandonar sus puestos a favor de jóvenes euskaldunes de mucha menor cualificación. Se ha llegado a la aberración de que a un cirujano se le puntúe más el conocimiento del euskera que su expediente académico, pero la sociedad no ha hecho escándalo de esta sangría profesional, ni se ha interrogado sobre los efectos a largo plazo de la endogamia laboral, de la imposibilidad práctica de que los profesionales de otras áreas de España y del extranjero enriquezcan el tejido laboral.

La sacralización de la lengua, a la que prácticamente se le atribuyen cualidades demiúrgicas y trascendentales en la constitución de la personalidad vasca, ha anulado las críticas en una sociedad en la que tres décadas de hegemonía nacionalista han permitido proclamar como normal, inevitable, indiscutible, lo que no deja de ser una forma particular de ver el mundo circundante. Parte de la población vasca –en realidad, sólo el 30% habla euskera– ha llegado a interiorizar que el desconocimiento de la lengua es un déficit personal, una falla, un estigma culposo que recae sobre sí mismo o sus progenitores. ¿Cabe extrañarse, a la vista de ese silencio, de esa ausencia de crítica, de que el nacionalismo se haya atribuido en exclusiva el derecho a definir qué es ser vasco y cómo deben comportarse los auténticos vascos?

Y sin embargo, la asunción genérica de que el euskera debe ser obligatorio para preservar la identidad nacional –signifique eso lo que signifique–, y los ingentes recursos económicos y humanos destinados a ese gran objetivo, no han supuesto un avance significativo en el uso efectivo de la lengua vasca. ETB-1, el canal autonómico que emite en euskera, ha perdido 100.000 espectadores. Su audiencia ha quedado reducida al 3%, entre otras cosas porque el público infantil, del que se nutre en gran medida, está optando por los canales temáticos.

La manipulación política nacionalista del euskera y su obligatoriedad han hecho, además, que la lengua vasca, patrimonio común a defender, sea vista por una parte de la población como algo antipático, forzado, que se utiliza de puertas afuera para quedar bien, pero se cultiva muy poco en la realidad. Es el precio de ignorar que el aprendizaje de las lenguas requiere, antes que nada, predisposición afectiva. Claro que mientras muchos profesionales se buscaban la vida fuera de Euskadi, una nueva burguesía nacionalista surgía al calor de la exigencia del euskera en la Administración.

“Lo que vamos a hacer con el euskera es fomentarlo con idéntico esfuerzo presupuestario que hasta ahora, pero aplicando el sentido común y prescindiendo de esas políticas absurdas y disparatadas que han generado rechazo social. Tenemos que conseguir que ETB-1 deje de ser una televisión marginal, asegurar el bilingüismo y avanzar hacia el trilingüismo. Los padres tienen derecho a decidir en qué lengua quieren escolarizar a sus hijos”, anuncia el lehendakari. Su Gobierno ha prometido restituir en sus antiguos puestos a los profesionales que fueron depuestos y arrinconados por la exigencia del euskera, aunque, a estas alturas, ése sea un anuncio tardío destinado a ofrecer un resarcimiento moral más que otra cosa. La herida de los damnificados sigue en carne viva, a pesar del tiempo transcurrido. Si hay que creerles, las políticas nacionalistas arrasaron un sistema educativo público excelente.

“Consiguieron arrinconar la enseñanza en castellano y que la mayoría de los profesores se expresara en euskera, pero el impacto en el plano educativo ha sido enorme. ¿Cuántos excelentes profesores han salido llorando de las aulas avergonzados porque balbuceaban su asignatura y apenas podían hacerse entender? Si le cortas las manos al pianista, no puedes pretender que siga tocando el piano como antes. En nombre de una falsa patria y de una no menos falsa idea de la construcción nacional, han sacrificado a profesores y alumnos para imponer un euskera de plástico”, señala la bilbaína Begoña García Merino, que da clase hoy en un instituto madrileño. “El sistema ha dejado en la cuneta a muchos alumnos que habrían podido salir adelante si se les hubiera educado en su lengua materna”, afirma José Irízar, antiguo director de instituto en un barrio donostiarra.

 

 

Irakurri gehiago »

02/10/2009 GMT 1

Wanted, non zaudete?

egorospe @ 09:08

Etorri berri guztiei zor zaie begirunea. Denbora behar dute ingurua ezagutu eta egokitzeko. Horregatik-edo politikan 100 egun eskaintzea izaten da ohikoena, lehenengo egunetik gehiago egurra ematen ez ibiltzeko. Ez dakit nola behar duen izan horrek euskara eta kultura kontuetan. Niretzat bi bide daude. Bata: lehengoari ekitea; bestea; bide eta egitasmo berriak asmatzea. Baterako zein besterako nahiko egun joan direla irizten diot, eta ez dago ezeren eta inoren aztarnarik. Ezin besterik esan, penaz: Wanted, non dira?

 Non zaude Etxezarreta, non Martinez de Marigorta, non gainerakook? Entzuten da –pasilloetan eta- galduxe modura zabiltzatela; entzuten den moduan HABEko bileran interpreteen lana behar izan zenutela. Hori, baina, funtzionarioen uste eta asmo txarrak baino ez dira izango. Zurrumurru hutsak. Izorratu gurea. Edo, okerrenean, iritzi/alderdi batenganako herra.

Nik pentsatu gura dut baduzuela ondo aztertuta Euskararen Erabilerarako azken Plana, Baztarrika, Lozano eta horiek prestatuta utzi zutena.

Nik ziurtzat jotzen, halaber, Martinez de Marigorta eta Ausmendi itzultzaileek prestututasun guztia erakutsiko dutela –boterera iritsi diren honetan- euren profesioaren ajeak –eta asko dira!- onbideratzeko.

Ez dut dudarik, azken batean, euskarak Administrazio honetan bizi duen egoera anormalari aurre egingo diozuela tinkotasunez. Laguntza behar baduzue, eskatu!! Bai, bai, ez dudarik egin: gu “de la cosa”kook  (horrela deitzen digute euskara lan-tresna legetxe erabiltzen dugunoi), nahiz eta gehienbat beste pentsamolde batekoak izan, gertu gaude bultza egiteko, Tira egiteko. Ez, ordea, denbora galtzeko. Ez lehen, ez orain.

Gure ideia eta pentsaeren gainetik –ez horretan dudarik egin- gure hizkuntza eta gure profesioak daude, bata zein besteak zeharo desprestigiatuta –baita orain baino lehen ere!!-. Gehienok ez genuke arazorik izango zuekin batera jarduteko -lehen ere beste batzuekin jardun moduan-, baldin eta zuengan borondate eta asmo onak antzematen baditugu.

Orain artekotik ezin ezer esan, ez bada ez zaituztegula entzun, ez ikusi ezta sumatu ere. Wanted, non zaudete?   

Irakurri gehiago »

Egilearekin harremanetan jarri | Artxiboa | Sortu zure Bloga orain!