Wall Street Journal-eko kazetariaren bide beretik ekin dio oraingoan Cesar Vidalek (Copeko kazetaria) euskararen kontra. Kriston astakeriak esaten ditu, besteak beste, “arbol” esateko euskaraz ez dugula berezko hitzik!!!. (Klik egin hemen oso-osorik entzun nahi baduzu).

Kazetarien deontologiak eskatzen du zabaltzen dituzten berrien egiazkotasuna ziurtatzea. Vidal jaunak kaikukeria guzti horiek esateko ez du ezta hiztegietan begiratzeko lanik hartu ere, izan ere, bai zuhaitz, bai arbola duela mende asko dira euskara. Hona hemen Hauta Lanerako Hiztegiak jasotzen dituenak:

zuhaitz. iz. (1630). Landare iraunkorra, lurretik halako garaiera batean adarkatzen den zurtoin zurezkoa duena.

arbola. iz. (1609; arbore *1562, 1571). Zuhaitza. Paradisuaren erdian zegoen biziaren arbola. Gernikako arbola. Fruitu gabeko arbola. Baso ertzeko platano arbolak.

Espainiako komunikabide batzuetan edozer gauza esan daiteke eta dena dohainik gertatzen zaie. Euskaldunok gure hizkuntza eta kultura defendatzeko diskurtso argia landu behar dugu eta sarean hura defendatzen duten hainbat pertsona eduki antolaturik. Horrelakoak ezin dira pasatzen utzi eta bere ordaina behar dute izan, besterik ez bada, gizartearen aurrean gure aldeko argudioen bidez horrelako kazetarien sinesgarritasuna kolokan jarriz.

Atzo Hizkuntza Politikarako sailburua den Patxi Baztarrikak urtero lez Euskararen Nazioarteko Egunari begira egiten den adierazpen instituzionala irakurri zuen. Baina aurtengo adierazpenak garrantzi berezi duela uste dut, izan ere, bete betean erreparatzen du euskararen erabileraren gaian eta horretan aurreratzeko zenbait funtsezko elementu jasotzen ditu.

Abiaburu egokia: Egin den lanetik abiatuta urrats berriak eman behar dira,  gero eta euskaldunagoa den euskal gizarteak errazago izan dezan ohiko bizitzan euskara normaltasunez erabiltzea. Belaunaldi berriei bidea erraztea gure belaunaldiari dagokio.

 Erabileraren garrantzia azpimarratzen du: " Erabilera baita, azken batean, edozein hizkuntzaren etorkizunaren giltzarri".

Lankidetza. Erabileran urratsak emateko (kontuan hartuta ia dena dagoela egiteko gai honetan erabilera-datu eskasak ikusita), euskal gizarte eta herri-erakundeen arteko lankidetzaren bidea ezartzen du eta, gainera, zehazten da nortzuekin ezin izango den bide hori egin: "elkarbizitza bestearen amore emate baldintzagabearen baitan jartzen dutenak dira, ikuspuntu hori aldatu ezean, euskararen normalkuntzaren aldeko lankidetzan tokirik ez duten bakarrak". Horrela formulaturik, beraz, lankidetza zabala bideratu nahi dela argi ikusten da.

Elkarrenganako errespetua. Horra hor euskararen erabilera posible egiteko beste gako bat. Hala ere, esango nuke gai hau ez dagoela behar bezain beste landuta euskal hiztunen kalterako eta hainbat topiko nagusitu direla. Gogoeta berezia behar du, zalantzarik gabe.

Motibazioa. Adierazpenak gai hau oso gainetik ukitzen badu ere , nik uste dut euskal hiztunok jakin behar dugula euskara zergatik erabili behar dugun. Adierazpenean kultur aniztasunaren aberastasuna aipatzen da, baina uste dut motibazio konkretuagoak behar ditugula euskaldunok erabileraren aldeko jauzia egiteko eta, gainera, norberak berea izango duela(belaunaldi-transmisioa bermatu, ondo pasatu, gozatu, harreman hurbilagoak lortu, berexi sentiarazi, protesta egiteko modu bat izan, ...). Gai hori ere ez dago behar bezala aztertuta edo behintzat gizarteratuta. Euskaldunok oso ikuspegi pragmatikokoak gara oro har, eta euskararen gai honetan ere ikuspegi hori plazaratzen hasi behar dugula uste dut.

Bukatu baino lehen, ohar txiki bat adierazpen honek komunikabideetan izan duen oihartzunaren inguruan. Euskararen erabilera sustatzea xede nagusitzat duen adierazpaneren inguruko notizia euskal komunikabide idatzian nagusiki gaztelania hutsez jaso da, Berrian izan ezik noski. Deian, Garan, El Correon, Diario de Noticias de Alava, esaterako, ez diote euskarari inolako tokirik egin notizia hau plazaratzeko orduan. Eitb.24.com-en gaur, adierazpenaren biharamunean, ez dut aipamen txikirik ere aurkitu notiziaren inguruan.

 Horrenbestez, txoko honetatik Baztarrika Jaunari eta bere lan-taldeari nire zorionik beroenak bidali nahi dizkiet adierazpenagatik. Sasoia zen euskal erakundeek horrelako adierazpen garbia egiteko. Hurrengo plangintzaldiari begira, bide beretik jarraituko duzuelakoan, eutsi goiari!

Zelai Nikolas 

Euskararen Legeak 25 urte bete dituen honetan, hainbat aditu eta politikari ari dira beraien iritzia ematen. Entzuten eta irakurtzen ari garen iritzi guztietatik oraindik botila erdi hutsik dagoela ondoriozta daiteke zalantzarik gabe, batez ere, erabilerari dagokionez. Horrek, ordea, ez gaitu etsipenera eraman behar, aitzitik, indar handiagoz eta dugun esperientziatik ikasita tinkotasunez lanean jarraitu behar dugu: aurreratu dugu, baina ez behar bezain beste.

Xabier Isasiri irakurri diot "formalki euskaldun elebakarrak desagertzea hizkuntza-heriotzaren azkenaurreko urratsa" dela. Hala izango da, hura ni baino adituagoa baita soziolinguistikan. Baina, hori kontuan hartu behar bada ere, nik nahiago Xabi Payaren gogoeta:

"Euskara jakiteak bi oin gehiago, bi begi gehiago, bi esku gehiago izatea suposatzen du.". Gogoeta polit horrekin amaitzen du Xabi Payak Euskonewsen egin dioten elkarrizketa.

Bai, nik ere hala sentitzen dut. Xabi ni bezala ikastolan euskaldundutakoa da (ikastola berekoak gainera), biek ez baititugu guraso euskaldunak. Hala ere, gurasoek, ikastolak, zenbait lagunek eta gizarte-girok euskaldun izateko harrotasuna transmititu digute eta harekin batera euskara -gure hizkuntza- erabiltzeko gogoa.

Euskaldunok erdaldunak ere bagara eta beraz nola lortu euskararen erabilera lehenestea eguneko jardunean? Hor dago eta egongo da hemendik aurrera koxka.

Nire lantokia Eusko Jaurlaritza da, zehazki Gasteizko Lakuako egoitza. Ondoko burutazioak egunero jasotako pertzepzioen ondorio dira, ez dute balio zientifiko handirik beraz, atzetik ez baitago inongo bilketa lanik. Nahi beste aldiz jar liteke, hortaz, eta nonahi, «salbuespenak salbuespen» edo «generalizaziorik egitea arriskua eta guzti» edo antzekorik.

Irakurri gehiago »

Lehengo batean, Arabako Foru Aldundian agintzen duten alderdiek aurrekontuak PSErekin batera onartu ostean, EAJko juntera batek zioen aurrekontu horietatik % 30a gastu sozialerako erabiliko zela, eta hori gizarteari transmititzen asmatu behar zela; alegia: lortutakoa saldu egin behar zela. Ez naiz arituko aurrekontuen herena herritar behartsuen artean banatzearen zilegitasunaz, subjektiboa baita. Nik diñodana da produktu edo lorpen onak lortzeak gurean ez duela gehiegirik balio ez badugu, etekina ateratze aldera, baliabide nahikorik produktuok herritarrengana helarazteko.