2009-07-01 GTM 1
Amama erditu zenekoa
lastategitik — 2009-07-01 GTM 1 @ 11:22
Erdarazale uniformistek, espainolek bereziki, sarri askotan erabiltzen dute euskararen zailtasunaren, exotismoaren, isolamenduaren, berezitasunaren eta beste zenbait “tasunen” argudio faltsua, euskaldunen hizkuntza iraganeko bitxikeriatzat jotzeko xedez. Museoan nahi lukete behingoz, ikusgai baina hilik, azkenerako iharturik.
Nahi baino gehiagotan irakurri eta entzun behar izaten ditugu halakoak hedabide jakinetan edota zenbait politikariren ahotik. Hezkuntza sailburu Isabel Celaarenetik adibidez eta tamalez.
Bada, hala ere, euskaltzale izan arren amarru horretan erortzen denik, hanka aldakaraino sartuz. Gara egunkarian aurkitu dugu berriki azken jokabide horren adibide ikusgarria: Claude Hagegeri elkarrizketa, hain zuzen ere (Gara 2009-06-29).
Erantzunak ikusi/idatzi 
Zabaldu Bildu.net | 
del.icio.us
2009-07-01 GTM 1
Euskal poesia esperimentala Artiumetik kanporatua
tiraka — 2009-07-01 GTM 1 @ 08:33
Pamiela argitaletxea| 2009-07-01
Pamiela argitaletxeak prentsa-oharra plazaratu du Gasteizko Artium museoan, Fernando Millanek atonduriko Escrito está Poesía experimental en España (1963-1984) erakusketari buruz.
Erantzunak ikusi/idatzi Zabaldu Bildu.net | del.icio.us
2009-06-29 GTM 1
El Parlamento de las sopas con honda
burunda — 2009-06-29 GTM 1 @ 11:24
Edo antzeko zeozer du izentzat larunbat goizetako Radio Euskadi-ko saio batek.
Bertan biltzen dira zapaturo PPko, PSEko eta PNVko ordezkariak, hiru horiek beti.
Gainera, irrati publiko horren irizpide ponderatuaren arabera, gutxiengoen alderdi gutxituek (Aralar, EB, EA eta UPyD) irratiratzeko aukera izaten dute noizbehinka.
Batasunakoek ez.
Sarri euskarari buruzko eztabaida jasangaitzak entzun izan ditugu irratsaio horretan.
Azkena larunbat honetan.
Irratian ziren betikoak eta UPyDko Gorka Maneiro.
Gaia: A ereduan euskarazko ikastorduak gehitzeko, Isabel Celáak agertutako asmoa.
Egoera: PP, euskarazko ikastorduak gehitzearen aurka.
UPyD eta PSE, Celáaren proposamenaren defentsan.
EAJ… ???
Berriz ere, askoz seguruago eta sendoagoa gertu ziren PP eta PSEren ordezkariak, defendatzen dutenak defentsa zaila duen arren.
Euskararen defentsan abertzaleak berriz ere herren. Etxeko lanak egin gabe nabarmen. Argudio gutxi azaldu zuen Egibarrek, arrazoia bere zuelakoan. Beste behin agerikoa izan zen ez dela nahikoa euskalduna eta euskaltzalea izatea. Horrez gain gaiak ongi prestatu behar direla. Unionistek egin ohi duten bezala.
Arrazoirik gutxi edo batere gabe, argudio mordoa ekarri zuen Leopoldok, “aukera-askatasunaren” izenean, eta irabazle suertatu zen, nabarmen.
Hortaz gezurra nagusi da behin eta beste behin hedabide nagusietan, inpunitate osoz.
Euskara ez dago agendan… Edo bai, badago, baina erdalzale uniformisten agendan batez ere…
Erantzunak ikusi/idatzi Zabaldu Bildu.net | del.icio.us
2009-06-25 GTM 1
J.C. Moreno Cabrera
marytwo — 2009-06-25 GTM 1 @ 08:41
Juan Carlos Moreno Cabrera idazlearen azken liburua (El nacionalismo lingüístico, una ideología destructiva) bukatzearekin batera heldu zait Madrilgo irakasle kementsuak Katalunian emandako hitzaldi interesgarri baten berri. Izan ere, haren aurreko liburua ere asko gustatu zitzaigun, eta oraingo honek ere ez gaitu defraudatu.
Erantzunak ikusi/idatzi (1) Zabaldu Bildu.net | del.icio.us
2009-06-23 GTM 1
¿España plurilingüe? Antes roja...
burunda — 2009-06-23 GTM 1 @ 11:23
Joan Solá hizkuntzalari katalandarra da. Gauzak pentsatu bezala esaten ditu, argi eta garbi. Irakasbide ederra gurerako ere...
Horra hor, Públicon egin dioten elkarrizketatik ateratako pasarte batzuk.
"EL ESTADO ESPAÑOL DEBE SER PLURILINGÜE DE UNA VEZ" (Joan Solá)
http://www.publico.es/espana/politica/233634/espanol/debe/plurilinge/vez
¿Estamos obsesionados con la lengua?
Probablemente, pero es muy explicable por la situación sociopolítica que vivimos desde hace siglos y que nos toca sufrir. Tenemos una lengua que socialmente no es reconocida en España. Cuando sales de Catalunya siempre estás con la duda de si te mirarán mal. Y después cuando hablas en catalán no sabes si lo que dices es correcto o no, tenemos una enorme inseguridad. Somos un pueblo que vive enfermo, y de ahí esa sensación de gran interés por la lengua Pero si vas a Londres o Nueva York también ves la cantidad inmensa de diccionarios que tienen.
Euskal Herrian ez… Euskal Herrian, bertotik urten barik be txarto adituten deutsue euskaraz eginez gero leku askotan…
Usted culpa a los políticos de la situación de la lengua
La clase política nunca se ha creído que el catalán deba ser considerado tan importante como el castellano, y la situación se degrada cada vez más . Nos dicen que no es para tanto, que las estadísticas dicen que el catalán se recupera, que se hacen tantos cursos para adultos pero la percepción del ciudadano no es esa, se da cuenta de que todo eso es mentira. Pero en vez de decir que estamos viviendo unos años muy difíciles, en un mundo muy complejo, en vez de reconocerlo y poner los medios para superarlo lo niegan porque no se quieren enfrentar al Gobierno central. Sólo recuperando la autoestima como pueblo y como entidad política, del nivel que sea, pero sin estar subordinado a nadie, te sentirás más fuerte para defender también tu lengua. No nos engañan ya con la propaganda televisiva y las estadísticas. Tienen que plantar cara. Y el estado español ser plurilingüe de una vez.
¿Hay que continuar exigiendo el uso del catalán en el Congreso?
Yo veo este problema desde un punto de vista esencialista, en el sentido de ver las raíces del asunto. Por lo tanto no podemos perder el tiempo en buscar una medicina para una hoja cuando lo que está enferma es la raíz. Es la concepción social de la sociedad española la que está enferma. No ganaremos demasiado invirtiendo recursos en cursos de adultos y publicidad. El problema es que en este país llevamos siglos recibiendo el mensaje de que la única lengua de verdad es el castellano, y la única patria de verdad es España. Ese es el problema. Mientras no seamos capaces de hacer retroceder esa idea no avanzaremos, lo contrario son remiendos. Y aunque tu veas la hoja sana, si la raíz está podrida, al final la hoja también lo estará.
¿Entonces la única solución es tener un Estado propio?
Yo no digo eso. Digo que la única manera de salvar la lengua es tener una concepción política de este país no subordinada. ¿Cómo debe ser? El ideal evidentemente es la independencia, pero podría haber una fórmula intermedia tan digna como esa. Como pasa en Suiza, Canadá o Bélgica por ejemplo , que son países donde la situación lingüística no está tan podrida como aquí.
Erantzunak ikusi/idatzi Zabaldu Bildu.net | del.icio.us
2009-06-16 GTM 1
Proba ezazu!
karramarro — 2009-06-16 GTM 1 @ 07:58
KARELETIK
Proba ezazu
Ana Urkizak DEIA egunkarian argitaratua
LARUNBATEAN, mandatuak egiten nenbilela, aspaldian egon gabeko arrandegi batean sartu ginen alaba eta biok. Txanda hartu eta zain geundela, kristalean jarrita zeukaten orri batean konturatu zen alaba. "Ama begira!" esan zidan. Plastifikatuta eta txukun prestatuta zegoen orriak zera zioen: "Proba ezazu euskaraz egiten" eta, ondotik, arrandegiko arrain guztien izenak zetozen, gaztelaniaz eta euskaraz, hiztegi moduko bat osatuz.
Hara!, pentsatu nuen, erdalduna zen gune bat euskalduntzeko lana egin dute hemen. Arrandegia gainezka zegoen. Lau pertsona ari ziren mostradoreaz bestaldean lanean eta hamabi bat bezero zain. Txanda heldu zitzaidanean, "kilo t´erdiko legatza" eskatu nuen. Zerbitzariak aurpegira begiratu zidan; legatz bat hartu, pisuan jarri eta "un kilo 700", irakurri zidan, "¿le va bien?". Argi zegoen "legatza" zer zen bazekiela baina "kilo t´erdia" ezetz. Hala ere, baietz erantzun nion. "Cómo se lo preparo?" galdetu zidan urrena. "Garbitu eta osorik" erantzun nik. Emakumearen aurpegia, ordurako, gorriren gorri zegoen. Eta arrandegian ez zen arima bat entzuten. Inor mugituko ez balitz bezala zen.
¿Entera, Sra.? galdetu zidan berriz. "Bai", nik. Alaba urduritu egin zen. Argi baitzegoen tentsioa sortarazi genuela arrandegian. Eta gainontzeko guztiak zera pentsa-tzen ari zirela: "noraino hel daitezke, bakoitza bere hizkuntzan, batak bestearena egiteko gogorik, ezagutzarik edo ahaleginik egiten ez badute?". "¿Le quito los dientes, Sra.?". Ez, eskerrik asko. "¿Algo más?". Ez, mila esker. Eta alabari keinua egin nion: "ea nola agurtzen gaituen". Plastikoan sartutako arraina eskura eman zidanean, "mila esker" esanez agurtu nuen. "Gracias", berak erantzun. Eta kristaleko "proba ezazu euskaraz egiten" kartelari azken begiratua emanez kanporatu ginen. Alaba, lotsa-lotsa. Nik, proba egin nuen bakarrik.
Erantzunak ikusi/idatzi (7) Zabaldu Bildu.net | del.icio.us
2009-06-05 GTM 1
Ingelesa ikasten
martinrezola — 2009-06-05 GTM 1 @ 08:30
Aurten bete dut laugarren urtea Lakuan ingelesa ikasten. Urteotan bizi izandako esperientziatik honako puntuekin gelditzen naiz:
- Urtero-urtero, ikasleen %90 euskaldunak ginen. Ez dut uste kasualitatea denik.
- Hori hala izanda ere, klaseetako “mundu erreferentziala”, itzulpen-hizkuntza, adibideak, baliokidetasunak… gaztelaniaz izan dira.
- Salbuespenak salbuespen, klase inguruko harremanetarako hizkuntza (klase aurreko, bitarteko eta ondoko hitz aspertuak eta abar) gaztelania izan da, baita euskaldunon artean ere, eta baita elebidun-elebakarren arteko proportzioa 9-1 zenean ere.
- Ingurune komunikatibo batean euskaraz jaduteko egokiera zegoenean, bi jarrera ikusi ditut erdaldunen aldetik: batean «podeís seguir hablando tranquilamente en euskera que yo, aunque no lo hable, os entiendo bastante bien», euskaldun pasiboarena nolabait esateko; eta bestea, berriki gertatua, «¡Hablar en castellano, jodé!», bera hizlari ez izan arren entzule moduan baztertuta sentitzen denarena.
Zuei ere –Gorka, Joseba, Xabier, Arturo, Iñigo…– berdin gertatu al zaizue zuen taldeetan?
Categorías : elebitasuna
Erantzunak ikusi/idatzi (2) Zabaldu Bildu.net | del.icio.us
2009-05-28 GTM 1
Ramon Etxezarreta
egorospe — 2009-05-28 GTM 1 @ 16:06
Hizkuntza Politikarako sailburuorde Ramon Etxezarreta, guztia eman beharra baitzagok aditzera. Aitortu behar diat higatik jakin nuela Urrestilla izeneko herri bat bazela, izan ere, nik ez nian "Keixeta" ezagutu. Herriaren izena entzunda, iruditzen zitzaidan Arabako hegoalde, Nafarroako Erribera edo hortik behera beharko zuela egon, hain egiten baizitzaidan arraroa. Gero jakin nian Azpeitia ondoan zegoela, eta hor bizi huan bat –euskaldun petoa bera- PSEkoa zela: Ramon Etxezarreta.
Erantzunak ikusi/idatzi (2) Zabaldu Bildu.net | del.icio.us
2009-04-24 GTM 1
Eremu urriko hizkuntzen inguruko Jardunaldiak Bilbon
garruze — 2009-04-24 GTM 1 @ 13:26
Ditugun arazo guztiak ez dizkigu konponduko, izan ere, asko eta asko guk geuk konpondu behar baititugu. Nolanahi ere, Frantziako estatua Europan nabarmen uzteko balio izan du. Baina, bereziki, itunak orain arteko lorpenak babesteko balio du. Espainiako agintariek, esaterako, horren kontra egingo balute, nazioartean nabarmen geldituko lirateke eta gaur egun duten "aitzidaritza" -guretzat deigarria bada ere- galduko lukete. Hortaz, Euro-itunak bide ematen digu lortutakoa babesteko eta aurrera jarraitzeko oraindik ere egiteke dugun lan ikaragarrian. Hizkuntza-eskubideen gaian eztabaida iraunkorra zabaldu du Euro-itunak eta horretan Euskal Herri osoan euskaraz bizi nahi dugunok gure ahotsa sendo entzunarazi behar dugu foro horretan. Ez dut uste, halere, orain arte hori lortu dugunik. Euskararen egoerari dagokionez lau hizlarik hitz egin zuten eta adierazitakoaren artean honako ideia hauek nabarmendu nahi nituzke, ez, ordea, garrantzitsuenak direlako, deigarrienak iruditu zitzaizkidalako baizik: a) Manuel LEZERTUA (EHU-UPV eta Europako Kontseiluko Legelaria): Euro-gutuna aitzindaria da munduan hizkuntza-eskubideen babesean eta Europan hizkuntza aniztasunaren aldeko printzipio nagusi bat ezarri nahi du. Bere xedea eremu urriko eta hizkuntza gutxituen hiztunak babestea da eta hizkuntza ezberdinen hiztunen arteko bizikidetza antolatzea. Hori horrela izanik, nire ustez , horren ondorio zuzena hauxe da: Euro-gutuna ezin da erabili babestu nahi dituen hiztunen aurka eta ezta euskara ez ikasteko aitzakia gisa ere. Estrasburgoko jurisprudentzia aztertzeko erabili zituen adibideak ez zitzaizkidan aproposenak iruditu, halere. b) Alberto LOPEZ BASAGUREN (EHU-UPV eta Euro-ituneko aditu-taldeko kide): Onartu zuen ezinbestez Espainiak ez duela Euro-gutuna zenbait arlotan betetzen, bereziki Justizia arloan. Hala ere, pozik agertu zen Europan Espainiakoa delako hizkuntza-eskubideak bermatzeko araubiderik osoenetarikoa .Nolanahi ere, galdera bat plazaratu zuen: ea Euro-itunaren babesa aplikagarria ote zaien gaztelania-hiztunei Euskara ofiziala den lurraldeetan , bereziki, gaztelaniaz ikasteko eskubideari dagokionez. Nik kezkaz hartu nuen galdera hori eta zaila ikusten dut desagertzear dauden hizkuntza batzuk babestu nahi duen araudi bat aplikatu ahal izatea, hain zuzen, hizkuntza hori ikastea galarazteko. Hori baita, azken finean, guraso batzuk nahi dutena: bere seme-alabek euskara ez ikastea. Nahikoa frogatua dago A ereduko ikasleek, non gaztelania baita hizkuntza nagusia eta euskara ikasgai hutsa, ez dutela euskara ikasten. Alderantziz, ordea, ez da gertatzen, B eta D ereduko ikasleek gaztelania behar bezala ikasten baitute.Zaila egiten zait, beraz, ulertzea nola izan al den Euro-ituneko babes-sistema aplikagarri kasu horretan. c) Jose Mª PEREZ MEDINA (Ministerio de Administraciones Públicas). Estatuko ordezkaria pozik agertu zen Espainian lortu den hizkuntza babesarekin. Perez jaunak azaldu zuen nola landu zen Euro-itunaren betearazpen mailari buruzko txostena eta zer nolako partehartze handia izan zuten berezko hizkuntza ofiziala duten Autonomia Erkidegoek. Bere hitzaldian nabarmen geratu zen euskara bezalako hizkuntza ofizialaren babes-maila EAEko eta NFKko araubideari dagokiela nagusiki eta Estatuak horretan ezer gutxi esaterik duela. Horrela bada (eta Estatuaren aldetik esku sartzerik ez bada), Autonomia erkidegoko erakundeei dagokie behar besteko neurri hartzea euskara sustatzeko eta babesteko, eta gaztelaniarekiko elkarbizitza antolatzea.Betekizun horretan, esan dezakegu Euro-itunaren printzipio nagusiak guztiz aplikagarriak direla eta orain arteko babesa hobetzen eta osatzen jarraitu behar dela, inolako atzerapenik gabe. d) Patxi BAZTARRIKA (HPSeko sailburuorde): Patxiren hitzaldia gustatu zitzaidan, bereziki kontuan izanda norentzat zen zuzendua (hizkuntza-eskubideetan nazioarteko adituentzat). Baztarrikak EAEri dagokionez oso irakurketa positiboa egin zuen azken 30 urtetako lanaz, ez horren ona, ordea, Nafarroaz eta Iparraldeaz. Baina bereziki gustatu zitzaidan Baztarrikak publikoki aitortu nahi izan zuela herritarrek eta gizarte-taldeek sekulako lana eta inplikazioa izan dutela euskara biziberritzeko prozesuan, eta gaur eguneko egoera -nahi genukeena bezain ona ez bada ere- ez dela, beraz ,erakunde publikoen merezimendu soila.Herritarren atxikimendua -ahal dela orain artekoa baino handiagoa- eta herri erakunde publiko eta pribatuen arteko lankidetza da euskara biziberritzeko bidea(urtetan ez baita hori beti horrela izan), nire ustez .Bide horretatik lortutako lorpenek ez dute politikoki atzera bueltarik. Lorpenen artean bat nabarmenduko nuke: EAEko guraso gehien-gehienek gure seme-alabak euskalduntzearen alde egin dugula. Herritarron aukera libre horri esker, gaur egun, 15 urtetik beheragoko ikasle gehien-gehienak eredu euskaldunetan ari dira ikasten eta horrek panorama soziolinguistikoa 10-15 urtetan guztiz aldatuko du EAEn. Egoera berri hau gaurtik hasi behar dugu kudeatzen, eta sendo defendatu orain arteko lorpen hori. Datu hori buruan izatea garrantzitsua da, gaur egun martxan jartzen ditugun ekimenek sustatu behar baitute erabilera eta ezagutza handitzen jarraitzea. Erabilera handitzeko baldintza objektiboak, ezagutzak alegia, ez da nahikoa halere, gaur eguneko errealitateak nabarmen usten duenez. Estrategia berezia behar dugu euskararen erabilera erakargarri bihurtzeko eta jendeak motiboak izan ditzan euskaraz aritzeko, dela lanean behar delako, dela gizartean erosoago sentiarazten zaituelako, dela familian goxoago aritzeko aukera ematen dizulako, dela ondo pasatzen laguntzen dizulako, dela erabileraren aldeko konpromisoak gustura hartzen dituzulako... Ezagutza handitzeko estrategia ez bezala, erabilera sustatzeko estrategia argirik ez da egon azken 30 urtetan, erakunde publikoen eskutik. Hizkuntza eskubideen gaian aditu den Kataluniako irakasle bati (Milian i Massanari) entzun nion duela gutxi hizkuntzen babes-araudiaren xede nagusia ez dela hizkuntza bere horretan babestea, baizik eta hizkuntza hori baliagarri egitea hizkuntza horren hiztunentzat. Hizkuntzak zer edo zertarako balio ez badu, alferrik dira babes-araudi guztiak. e) ANJEL LERTXUNDI: Ez nuen aukerarik izan Lertxundiren hitzaldia entzuteko, baina bere blog-orrian eskegita dago eta irakurri dut gerora. Hitzaldi bikaina, nola ez, eta gainera Administrazio-hizkuntzaren ajeei heltzen die bete betean. Bere hitzalditik bi ideia azpimarratu nahi nituzke, haiekin bat bainator guztiz. Aski da negar egiteaz...alde onei begiratzen ikasi behar dugu. Administrazio hizkeraren ajeei dagokienez, mimetismo izugarriz kopiatu dugu eredu espainiarra....gure lana da, halaber, urrutirago eramango gaituzten bideak saiatzea ere. Bide berriak behar ditugu, bai horixe. Besteak beste, teknikari euskaldunak euskaraz lan egiten hastea ; korredakzioaren aldeko urrats sendoak; prestakuntza berritua eta, era berean, gure berezko ezagutzan sakontzeko aukera ematen diguna (testu klasikoak, hizkuntza ez formala...) Lankidetza-eremuak sortu behar ditugu eta ikasi guk baino gehiago dakienarengandik (Lertxundi, Sarasola, Atxaga, unibertsitateko irakasle, EHko zein nazioarteko ditu,...) Gustura jardungo nuke sakonago, esaterako, Anjel Lertxundirekin, berak aipatutako ideia horien gainean jardunaldi edota batzorderen batean. Azken ideia horrekin amaitu nahi nuke, beraz,: bide berriei ekin behar diegu, baita administrazioan ere eta, orobat, lankidetza esparru berriak zabaldu. 
Eskualdeetako edo Eremu Urriko Hizkuntzen Europako Gutunaren(1992) inguruan Jardunaldi interesgarri batzuk egin dira Bilbon Apirilaren 20 eta 21ean.Gure artean, Euro-itun horren hutsuneei erreparatu izan zaie askotan, eta ez horrenbeste zabaltzen dituen bideei. Nire ustez, Euro-ituna gutxieneko babes bat eskaintzen du hizkuntza-eskubideen alorrean, guk gure ofizialtasunaren bidez are gehiago gara dezakeguna.
Categorías : Euskara
Erantzunak ikusi/idatzi Zabaldu Bildu.net | del.icio.us
2009-04-21 GTM 1
BERDINTASUNA ZER DEN!
burunda — 2009-04-21 GTM 1 @ 14:00
Pozik nago. Ikasi dut azkenean berdintasuna zer den (gure artean,euskaldunon artean, hemen eta orain …)
Berdintasuna, berdin-tasuna da, hots, berdin-dio-tasuna, berdin-digu-tasuna.
Bortz axola guri, alegia.
Ardibidez:
E-postatik e-postara zabalduz doa, krisia bezala, Emakunderen azken kanpaina. Berdintasunaren aldeko kanpaina dena, edo hobe esanda, gizon eta emakumeen arteko berdintasunaren aldekoa. Zehazkiago ere esatea badago: gizon eta emakume erdaldunen arteko berdintasunaren aldeko kanpaina.
Izan ere, ia guztiz erdara hutsez doaz buletinok. Beharbada emakume euskaldunak berdinduta leudekeelako dagoeneko.
Hori baita Euskal Herriko berdinzaleon beste ezaugarrietako bat.
Naturzaleak, gehienetan gaztelania hutsez aritzen dira, natura baita euren ahaleginen helburu, ez hizkuntza (euskara esan nahi baita)…
Emakunde gehienetan gaztelania hutsez aritzen da, emakumeak (erdaldunak antza denez) baitira euren ahaleginen helburu, ez hizkuntza (euskara esan nahi da)…
Etorkinen aldeko taldeak ere, gehienetan gaztelania hutsez aritzen dira, hizkuntza (euskara) ez da eta euren ahaleginen helburu, …
Eta halaxe ibili ohi gara berdintasun eta duintasun bila jardun ohi dugun “taldeotakook”, batzuek besteei bizkarra emanda, gure berdintasun zatikoa eskuratu nahian, besteak bizi diren ere jakin barik, bost axola guri, berdindigutasunean.
Emma Cunde
Categorías : Berdintasuna
Erantzunak ikusi/idatzi (3) Zabaldu Bildu.net | del.icio.us